Ιστορικό
ΑΠΑΡΧΗ
Με την τέχνη της Ξυλογλυπτικής καταπιάστηκε για πρώτη φορά ο Νικόλαος Διονυσίου Ανδραβιδιώτης (1896-1954) που στηριζόμενος αποκλειστικά στο φυσικό του ταλέντο για την ενασχόληση με αυτήν την τέχνη, κατάφερε να εξελιχθεί σε κορυφαίο δάσκαλο της Ξυλογλυπτικής.
Φιλοτέχνησε μοναδικά έργα εκκλησιαστικού χαρακτήρα που συχνά εξύμνησαν Έλληνες και Ευρωπαίοι τεχνοκριτικοί. Άξιοι απόγονοι και συνεχιστές της μεγάλης τέχνης του πατρός τους αναδείχθηκαν οι υιοί του Νικολάου, Θεόφιλος και Ιωάννης, οι οποίοι μαθήτευσαν στο πλευρό του. Ο Θεόφιλος γεννήθηκε στην Ζάκυνθο το 1930 και από πολύ μικρή ηλικία άρχισε να παίρνει μαθήματα σχεδίου και ξυλογλυπτικής από τον πατέρα του, όπως και ο Ιωάννης. Στην συνέχεια θήτευσε στην Αθήνα, όπου λίγα χρόνια αργότερα ήρθε και εγκαταστάθηκε ολόκληρη η οικογένεια.
Με τα ξυλόγλυπτα τους έχουν κοσμήσει πλήθος Ναών στην Ελλάδα και στο Εξωτερικό, όπως το Τέμπλο και άλλα ξυλόγλυπτα του Ναού του Αγίου Κωνσταντίνου στην Ύδρα, της Μονής του Αγίου Παντελεήμονος στην Πεντέλη, του Παντοκράτορος στη Ζάκυνθο. Επίσης έργα τους βρίσκονται στην Πραιτόρια, το Πόρτ Ελίζαμπεθ και το Καίηπ Τάουν της Αφρικής, στη Μαδρίτη, το Λονδίνο, στην Κορέα, στο Ναό Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών στη Γενεύη, στην Αμερική και την Αυστραλία.
Τα δύο αδέλφια έχουν συνολικά στο ενεργητικό τους περί τα τριάντα έξι Τέμπλα, οκτώ αναστηλώσεις Τέμπλων και σε εκατόν πενήντα άλλους Ναούς ξυλόγλυπτα εκκλησιαστικά αντικείμενα (προσκυνητάρια, δεσποτικούς θρόνους, αναλόγια, στασίδια, παγκάρια, σκευοφυλάκια, άμβωνες κ.α.) στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, Ζυρίχη, Σεούλ, Λονδίνο, Καίηπ Τάουν, Γιοχάνεσμπουργκ, Πραιτόρια, Φιλανδία, Μαδρίτη, Ανόβερο, Μπεθέσντα των ΗΠΑ, Πόντιακ – Μίσιγκαν, Μινεάπολις – Μινεσότα. Αξίζει δε να γίνει ιδιαίτερη μνεία και στη συνεργασία τους με δημόσιους φορείς του Υπουργείου Πολιτισμού και συγκεκριμένα, με το Ιστορικό Αρχείο και το Εκκλησιαστικό Μουσείο Ύδρας, το Μουσείο Αγίων Πατέρων Κέρκυρας και την Αίθουσα Πινάκων Τήνου.
Τα δύο αδέλφια έχουν συνολικά στο ενεργητικό τους περί τα τριάντα έξι Τέμπλα, οκτώ αναστηλώσεις Τέμπλων και σε εκατόν πενήντα άλλους Ναούς ξυλόγλυπτα εκκλησιαστικά αντικείμενα (προσκυνητάρια, δεσποτικούς θρόνους, αναλόγια, στασίδια, παγκάρια, σκευοφυλάκια, άμβωνες κ.α.) στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, Ζυρίχη, Σεούλ, Λονδίνο, Καίηπ Τάουν, Γιοχάνεσμπουργκ, Πραιτόρια, Φιλανδία, Μαδρίτη, Ανόβερο, Μπεθέσντα των ΗΠΑ, Πόντιακ – Μίσιγκαν, Μινεάπολις – Μινεσότα. Αξίζει δε να γίνει ιδιαίτερη μνεία και στη συνεργασία τους με δημόσιους φορείς του Υπουργείου Πολιτισμού και συγκεκριμένα, με το Ιστορικό Αρχείο και το Εκκλησιαστικό Μουσείο Ύδρας, το Μουσείο Αγίων Πατέρων Κέρκυρας και την Αίθουσα Πινάκων Τήνου.
Φιλοτέχνησε μοναδικά έργα εκκλησιαστικού χαρακτήρα που συχνά εξύμνησαν Έλληνες και Ευρωπαίοι τεχνοκριτικοί. Άξιοι απόγονοι και συνεχιστές της μεγάλης τέχνης του πατρός τους αναδείχθηκαν οι υιοί του Νικολάου, Θεόφιλος και Ιωάννης, οι οποίοι μαθήτευσαν στο πλευρό του. Ο Θεόφιλος γεννήθηκε στην Ζάκυνθο το 1930 και από πολύ μικρή ηλικία άρχισε να παίρνει μαθήματα σχεδίου και ξυλογλυπτικής από τον πατέρα του, όπως και ο Ιωάννης. Στην συνέχεια θήτευσε στην Αθήνα, όπου λίγα χρόνια αργότερα ήρθε και εγκαταστάθηκε ολόκληρη η οικογένεια.
Με τα ξυλόγλυπτα τους έχουν κοσμήσει πλήθος Ναών στην Ελλάδα και στο Εξωτερικό, όπως το Τέμπλο και άλλα ξυλόγλυπτα του Ναού του Αγίου Κωνσταντίνου στην Ύδρα, της Μονής του Αγίου Παντελεήμονος στην Πεντέλη, του Παντοκράτορος στη Ζάκυνθο. Επίσης έργα τους βρίσκονται στην Πραιτόρια, το Πόρτ Ελίζαμπεθ και το Καίηπ Τάουν της Αφρικής, στη Μαδρίτη, το Λονδίνο, στην Κορέα, στο Ναό Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών στη Γενεύη, στην Αμερική και την Αυστραλία.
Τα δύο αδέλφια έχουν συνολικά στο ενεργητικό τους περί τα τριάντα έξι Τέμπλα, οκτώ αναστηλώσεις Τέμπλων και σε εκατόν πενήντα άλλους Ναούς ξυλόγλυπτα εκκλησιαστικά αντικείμενα (προσκυνητάρια, δεσποτικούς θρόνους, αναλόγια, στασίδια, παγκάρια, σκευοφυλάκια, άμβωνες κ.α.) στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, Ζυρίχη, Σεούλ, Λονδίνο, Καίηπ Τάουν, Γιοχάνεσμπουργκ, Πραιτόρια, Φιλανδία, Μαδρίτη, Ανόβερο, Μπεθέσντα των ΗΠΑ, Πόντιακ – Μίσιγκαν, Μινεάπολις – Μινεσότα. Αξίζει δε να γίνει ιδιαίτερη μνεία και στη συνεργασία τους με δημόσιους φορείς του Υπουργείου Πολιτισμού και συγκεκριμένα, με το Ιστορικό Αρχείο και το Εκκλησιαστικό Μουσείο Ύδρας, το Μουσείο Αγίων Πατέρων Κέρκυρας και την Αίθουσα Πινάκων Τήνου.
ΣΗΜΕΡΑ
η συνέχεια στην Βυζαντινή Τέχνη
ΞΥΛΟΓΛΥΠΤΟ
Αφοι Ανδραβιδιώτη
Σήμερα η μεγάλη παράδοση της οικογένειας Ανδραβιδιώτη στην Ξυλογλυπτική συνεχίζεται από τα παιδιά του Θεοφίλου, Ελευθέριο και Ιωάννη, τα οποία βαδίζοντας στο δρόμο του πατέρα τους και του παππού τους έχουν αναλάβει την πιστή και δημιουργική αναπαραγωγή της σπουδαίας Βυζαντινής Τέχνης και στην Τρίτη χιλιετία.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι δύο τελευταίοι αναστήλωσαν και συμπλήρωσαν τα ξυλόγλυπτα Τέμπλα, και άλλα ξυλόγλυπτα αντικείμενα του Μουσείου Μπενάκη Αθηνών, ξυλόγλυπτα στο Ιερό Προσκύνημα Ευαγγελιστρίας Τήνου, Τέμπλο και άλλα ξυλόγλυπτα του Ιερού Ναού της του Θεού Σοφίας Βασιλείας Ελβετίας, Ιερό Ναό Αγίου Δημητρίου Ζυρίχης, Ιερά Μονή Αγίας Τριάδος Λίντουλα Φινλανδίας, Ιερός Ναός Αγίου Λούκα Χονγκ-Κονγκ Κίνα.
Επίσης ολόκληρη την αίθουσα γραφείου του Προέδρου της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, το Επισκοπείο της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών καθώς και πληθώρα έργων σε πολλούς Ναούς της Ελλάδος.
Είναι μέλη του Τεχνικού και Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Ελλάδος και ο Ιωάννης μέλος του ΚΕΣΕΑ/ΥΔΟΜ της Εκκλησίας της Ελλάδος και μέλος της Ειδικής Συνοδικής Επιτροπής επί της Ακαδημίας Εκκλησιαστικών Τεχνών της Εκκλησίας της Ελλάδος.
ΤΙΜΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ
ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ
σχετικές με εμάς σε εφημερίδες και περιοδικά
- Εφημερίδα [ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΙΜΑ] 28 Μαΐου 1948
- Εφημερίδα [ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ] 20 Αυγούστου 1953
- Εφημερίδα [Η ΒΡΑΔΥΝΗ] 23 Αυγούστου 1954
- Εφημερίδα [ΤΟ ΒΗΜΑ] 27 Νοεμβρίου 1955
- Εφημερίδα [HERALD REPORT] Αφρικής 10 Αυγούστου 1968
- Εφημερίδα [Η ΒΡΑΔΥΝΗ] 13 Μαΐου 1995
- Εφημερίδα [ΟΙ ΝΕΟΙ ΚΑΙΡΟΙ] Αιτωλοακαρνανίας 9 Οκτωβρίου 1988
- Εφημερίδα [ΟΙ ΝΕΟΙ ΚΑΙΡΟΙ] Αιτωλοακαρνανίας 16 Οκτωβρίου 1988
- Εφημερίδα [KESKIVIIKONA] Φινλανδίας 16 Ιανουαρίου 2000
- Σύγχρονες Προσωπικότητες Της Ελλάδος, Εκδόσεις [ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΘΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΗ]
- Εικόνων Τέχνη, Εκδόσεις [ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗ ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ] 2003
- Έλληνες Αργυροχρυσοχόοι και Ξυλογλύπτες του Κου Χ.Κουτελάκη, Εκδόσεις [ΣΜΙΛΗ] 1996
- Σύγχρονη Οικοδομική, Εκδόσεις [Χ.Γ.ΚΟΡΝΑΡΟΣ & ΣΙΑ] 1961
- Λεύκωμα Ι. Μητροπόλεως Κίτρους - Κατερίνης & Πλαταμώνος 1962
- Πανελλήνιος Οδηγός Καλών Τεχνών, Εκδόσεις [HELLENIC PRESS] 1975
- Οι Ναοί Των Ελλήνων Μεταναστών, Εκδόσεις [ΚΑΡΑΚΟΤΣΟΓΛΟΥ] 2005
ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ
Το σκάλισμα και η γλυπτική τέχνη υπήρξαν από τις παλαιότερες ανθρώπινες ασχολίες.
Πριν από πολλές χιλιάδες χρόνια ο άνθρωπος είχε βρει τον τρόπο να επεξεργάζεται διάφορα υλικά και ένα από αυτά ήταν και το ξύλο δίνοντας του το επιθυμητό σχήμα. Κατά την πάροδο των χρόνων και την εξέλιξη του πολιτισμού η ξυλογλυπτική τέχνη έγινε ανάγκη έκφρασης και δημιουργίας και ο ρόλος του καλλιτέχνη ήταν και είναι η προσπάθεια του να ερμηνεύσει τη ζωή και να δεσμεύσει την ασταθή και φευγαλέα στιγμή του περιβάλλοντος, αποδίδοντας τη σε μια σταθερή μορφή.
Τα αρχαιότερα δείγματα ξυλογλυπτικής διασώζονται στην Αίγυπτο λόγο του κλίματος και είναι κυρίως οικιακά σκεύη και αντικείμενα λατρευτικής χρήσης.
Στην αρχαία Ελλάδα σκάλιζαν αγάλματα Θεών για τους Ναούς. Από τα ποιό περίφημα ξυλόγλυπτα ήταν τα επιχρυσωμένα του Ναού του Σολομώντα που όμως καταστράφηκαν από την εισβολή των Χαλδαίων, η λάρνακα του Κυψέλου στην Ολυμπία και άλλα.
Στην Δυτική Ευρώπη με επίκεντρο το Παρίσι από τον 12ο έως τον 16ο αιώνα αναπτύχθηκε η λεγόμενη γοτθική τέχνη με ιδιαίτερα ξυλόγλυπτα σε θύρες Ναών και παραστάσεις Εσταυρωμένων. Παράλληλα ξεκινά η ξυλόγλυπτη διακόσμηση επίπλων σε διάφορους καλλιτεχνικούς ρυθμούς, με περίφημα δείγματα όπως τα ξυλόγλυπτα έπιπλα των Λουδοβίκων, Μπαρόκ, Φλωρεντιανά και άλλα που μέχρι και σήμερα μιμούνται και αντιγράφουν σύγχρονοι ξυλογλύπτες.
Την ίδια, ίσως και παλαιότερη εποχή ξεκινά η Ελληνική καλλιτεχνική δραστηριότητα περιλαμβάνοντας σχεδόν ολόκληρα τα Βαλκάνια και φτάνοντας μέχρι την ενδοχώρα της Μ. Ασίας. Κατά τους Βυζαντινούς χρόνους η τέχνη γνωρίζει ιδιαίτερη ακμή, κοσμώντας εκκλησίες, που μέχρι και σήμερα σώζονται όπως η θύρα της Μονής Ολυμπιωτίσσης στην Ελασσόνα (1296) η Ωραία Πύλη του Αγ. Γεωργίου της Καστοριάς και άλλα. Τα περισσότερα έργα από αυτά έγιναν από τεχνίτες προερχόμενους από περιοχές της Πίνδου και του Ολύμπου.
Άλλα αξιόλογα κέντρα Ελληνικής ξυλογλυπτικής ήταν της Κωνσταντινούπολης και του Αγίου Όρους, των οποίων η καλλιτεχνική επίδραση κατεύθυνε την εξέλιξη των κοσμητικών τεχνών στην Ελλάδα.
Από την πλευρά της τεχνικής στην ξυλογλυπτική, μέχρι και τον 17ο αιώνα παρατηρούμε επίπεδες μορφές με εγκοπές η απλά χαρακτά. Ενώ από τον 18ο αιώνα και μετά τα ξυλόγλυπτα γίνονται ποιό ανάγλυφα, κουφωτά, με πλαστική επεξεργασία προσώπων – ζώων – φυτικών μοτίβων που πλέκονται με καλλιτεχνική φαντασία. Περίφημα δείγματα αυτών συναντούμε σε επενδύσεις τοίχων και οροφών Καστοριανών και Κοζανίτικων αρχοντικών. Επίσης σε πολυάριθμα Τέμπλα Ναών ανά την Ελλάδα, με ιδιαίτερη τη Δυτική επίδραση στα έργα Ναών της Επτανήσου, με εξαιρετικό δείγμα αυτών τον δυστυχώς κατεστραμμένο Ναό Παναγίας Φανερωμένης Ζακύνθου από τον σεισμό του 1956.
Σήμερα ολιγάριθμοι είναι οι ξυλογλύπτες που ασχολούνται με την διακόσμηση των Ναών, διασώζοντας την παράδοση και πλουτίζοντας την τέχνη με νέα Ελληνικά στοιχεία.
Παρόλα αυτά, αυτή η πανάρχαια τέχνη αποτελεί χαρακτηριστική εκδήλωση της Ελληνικής καλαισθησίας.
